ผ้าซิ่นตีนจกไท-ยวน ตระกูลดอนแร่ 7

กลุ่มงานศิลปหัตถกรรม ประเภทงานหัตถศิลป์ไทย

  • ผ้าซิ่นตีนจกไท-ยวน ตระกูลดอนแร่ ลายหลักตรงกลางตีนซิ่น คือ ลายขอซ้อนกาบ  เย็บตะเข็บแบบขอดหัวแมงดา
  • ลายกาบ : เป็นลายหลักแบบลายเดี่ยว ที่แสดงให้เห็นเป็นเอกลักษณ์ลายเฉพาะ  ลายกาบถือเป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ลายจกโบราณของชาวไท-ยวน ที่เรียกสืบต่อกันมาแต่โบราณ มีลักษณะของลายคล้ายกับกาบของลำไม้ไผ่ นิยมใช้เป็นลายส่วนตีนซิ่นของผ้าซิ่นตีนจก หรือลายหน้าหมอน
  • ลายขอ : เป็นลายประกอบแบบลายเดี่ยวที่เรียกสืบต่อกันมาแต่โบราณ ใช้ทอจกประกอบลายหลักเพื่อให้เกิดความสวยงามและทำให้มีลายเต็มหน้าผ้า มีลักษณะรูปทรงคล้ายสวัสดิกะหรือลายประแจจีน นิยมใช้เป็นลายประกอบลายหลักของตีนซิ่นของผ้าซิ่นตีนจก ลายหน้าหมอนจกโบราณ ผ้าปกหัวนาค ย่ามจก
ประเภทงานหัตถกรรม :
เครื่องทอ
กลุ่มวัฒนธรรม :
ไท-ยวน ราชบุรี
ขนาด :
กว้าง 32 นิ้ว ยาว 40.5 นิ้ว
แหล่งที่มา :
จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว
วัสดุ :
ฝ้าย
อายุ/ปีที่ผลิต :
2562
รายละเอียดชิ้นงาน

เทคนิคที่ใช้ :  ส่วนตัวซิ่นใช้เทคนิคการทอยกมุก ส่วนตีนจกใช้เทคนิคการจก หมายถึง ลักษณะของการทอผ้า ที่ผู้ทอต้องใช้วิธีล้วงดึงเส้นด้ายพุ่งพิเศษขึ้นลงเพื่อสร้างลวดลาย การจกเป็นเทคนิคการทำลวดลายบนผืนผ้าคล้ายการปัก โดยใช้ไม้หรือขนเม่น หรือนิ้วมือจกเส้นด้ายเส้นยืนยกหรือจกเส้นด้ายเส้นยืนขึ้น แล้วสอดใส่ด้ายพุ่งพิเศษเข้าไปเป็นช่วง ๆ สลับสีตามต้องการในขณะทอ ซึ่งสามารถออกแบบลวดลายและสีสันของผ้าได้ซับซ้อนและหลากสีสัน ซึ่งแตกต่างจากผ้าขิดที่มีการใช้เส้นพุ่งพิเศษสีเดียว ตลอดหน้ากว้างของผืนผ้า

ข้อมูลแหล่งที่มา
แหล่งเรียนรู้งานศิลปหัตถกรรมที่เกี่ยวข้อง
จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว
ดูรายละเอียด