จานเชิง

กลุ่มงานศิลปหัตถกรรม ประเภทงานหัตถศิลป์ไทย

“จานเชิง” เป็นภาชนะจานที่มีฐานรอง พื้นสีหลักเป็นสีน้ำเงิน ลายหลักบริเวณจานเขียน “ลายเทพชุมนุม” และ “ลายเทพประทานพร” ตกแต่งด้วยลายดอกไม้และประดับพานพุ่มและฉัตร และส่วนฐานรองจานเขียน “ลายก้านต่อดอก” และตกแต่งริมขอบด้วย “ลายกลีบบัว”

ประเภทงานหัตถกรรม :
เครื่องดิน
ผู้สร้างสรรค์ :
ขนาด :
กว้าง 13 ซ.ม. สูง 6.5 ซ.ม.
วัสดุ :
ดินพอร์สเลน, น้ำทอง, สีฝุ่นสำหรับสีบนเคลือบ
อายุ/ปีที่ผลิต :
2543
รายละเอียดชิ้นงาน

เทคนิคที่ใช้: ใช้การเขียนสีบนเคลือบ

ขั้นตอนการสร้างสรรค์
    1. การขึ้นรูปทรง : นำดินสำหรับปั้นเครื่องขาวประเภทเนื้อพอร์สเลน ขึ้นรูปเป็นจานเชิงมีฐานรอง ซึ่งเป็นภาชนะสีขาวที่เกิดจากการผสมของดินขาว ดินดำ หินฟันม้า และหินทรายแก้ว โดยเริ่มต้นการเผาดิบด้วยอุณหภูมิประมาณ 780 องศาเซลเซียส จากนั้นจึงชุบน้ำเคลือบและเผาด้วยอุณหภูมิประมาณ 1,250-1,285 องศาเซสเซียส จัดเป็นพอร์สเลนชนิดไฟต่ำ
    2. การเขียนลาย : หลังได้ที่ได้ภาชนะเครื่องขาวแล้ว นำมาเริ่มต้นการแบ่งสัดส่วนลายโดยใช้สีทองมาวนขอบภาชนะบนแป้นหมุน เรียกว่า “การวนทอง” แล้วร่างลวดลายด้วยปากกาลงเส้นบาง ๆ ขั้นแรก สำหรับผู้ที่ยังไม่ชำนาญในการเขียนลาย โดยเป็นการผูกลวดลายช่องกระจกกลีบบัวแบบจีน แล้วจึงลงลวดลายสีบนเคลือบด้วยพู่กันปลายแหลมทับลงไปบนช่องว่างตามลวดลายที่ร่างไว้
    3. การเผา : หลังจากลงสีและลวดลายเรียบร้อย ให้นำเข้าเตาเผาไฟฟ้าอีกครั้งหนึ่งด้วยอุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส เพื่อทำให้สีติดทนบนเครื่องเบญจรงค์ เมื่อเสร็จสิ้นการเผาแล้วให้ทิ้งไว้ในเตาเผาจนกว่าอุณหภูมิจะเย็นลง จึงสามารถนำเครื่องเบญจรงค์ออกมาจากเตาแล้วตั้งทิ้งไว้ภายนอกจนกว่าอุณหภูมิจะเป็นปกติ

ข้อมูลแหล่งที่มา